Filistinli bir kadının “savaş bitti” açıklamasının Instagram’da bambaşka bir anlama çevrilmesi, sadece basit bir çeviri hatası olarak okunmayabilir. Meta’nın geçmişte Filistin içerikleriyle ilgili moderasyon hataları, algoritmaların siyasi bağlamda ne kadar sorunlu çalışabileceğini gösteriyor.
Soru
Instagram çeviri hatası sadece teknik bir hata mı?
Kısa cevap
Tek başına olsa teknik hata denebilirdi; ama bir örüntünün parçası. Filistinli bir kadının savaş bitti açıklaması Türkçeye bitmedi tatlım, bu daha başlangıç diye çevrildi; diğer dillerde böyle bir sorun yoktu. Geçmişte de benzerleri var: 2021'de Elhamdülillah içeren gönderilerin tehlikeli işaretlenmesi, 2022'de Meta'nın çatışma döneminde Filistin içeriklerini baskıladığını ortaya koyan rapor, 2023'te Filistin bayraklı story'lere terör etiketi. Yapay zekâ sistemleri siyasi bağlamlarda tekrar tekrar hatalı tepki veriyor.
Sık Sorulan Sorular
Olayın kendisi neydi?
+
Savaş bitti ifadeli videonun Instagram Türkçe çevirisinde anlamın tersine dönmesi; Meta bunu teknik hata olarak açıkladı.
Daha önce benzeri yaşandı mı?
+
Evet; 2021-2023 arasında dini ifadelerin tehlikeli işaretlenmesi, gölge yasaklama ve bayrak içeriklerine yanlış etiketler dahil belgelenmiş vakalar var.
Algoritmik yanlılık nedir?
+
Sistemin eğitim verisi ve moderasyon kurallarındaki dengesizliklerin, belirli grup veya bağlamlarda sistematik hatalı sonuç üretmesi; siyasi bağlamlar en kırılgan alan.
TranskriptAçKapat
Filistinli bir kadının savaş bitti açıklamasıyla paylaştığı video Instagram'da bitmedi tatlım. Bu daha başlangıç şekline çevrildi. Üstelik diğer dillere çevirirken böyle bir durum yok. Ama Türkçe çevirisinde ise bu durumun yaşanması haklı olarak tepkilere neden oldu. Ama durun bu ilk vukuatları değil. İki bin yirmi bir yılında Facebook Filistinli kullanıcıların Arapça Elhamdülillah veya inşallah içeren gönderilerini tehlikeli ifade olarak işaretledi. Bazılarını otomatik olarak kaldırdı. İki bin yirmi ikide Meta’nın İsrail Filistin çatışması döneminde içerik sansürü yaptığına raporu yayınlandı. Raporda gönderi kaldırma, hesap, askıya alma, gönderi erişimini kısıtlama, bilinen adıyla shadow banning kullanıcıların yorum yapma, paylaşma, etiketleme gibi işlevlere erişimini kısıtlama tarzında uygulamalarla, barışçıl Filistin içeriklerini baskıladığı raporlanıyor. İki bin yirmi üç yılında Instagram, Filistin kullanıcılarının Filistin bayrağını içeren storylerinde terör propagandası etiketlemesi yapması da bir başka durum. Meta sonradan teknik hata dedi. Yani Meta’nın yapay zeka sistemleri, siyasi bağlamlarda, geçmişte birçok defa hatalı tepkiler verdi. O yüzden çok da şaşırmamak gerekiyor. Belki bu videoyu yayınladığım için ben de o hatalı müdahalelerin bir örneği olacağım.
