Snickers, Uygulama Niyeti ve Motivasyonun Sınırı

2:24
SnickersAçken sen sen değilsinuygulama niyetiimplementation intentionmotivasyon videolarıdavranış bilimitetikleyicimarka konumlandırmabiyolojik içgörüpazarlama psikolojisi

Snickers’ın “Açken sen sen değilsin” sloganıyla motivasyon videolarının ilişkisi şu: İnsanlar genel gaz cümleleriyle değil, net tetikleyicilerle harekete geçer. Egzersiz araştırmasındaki uygulama niyeti gibi, Snickers da ürünü “huysuzluk anı”na kodlayarak evrensel bir davranış tetikleyicisi kuruyor.

Soru

İnsanları harekete geçiren şey motivasyon mu, tetikleyici mi?

Kısa cevap

Çünkü motivasyon genel gaz cümleleri verir; davranış ise net tetikleyiciyle başlar. 2002'deki egzersiz deneyinde motivasyon metni okuyan grubun başarısı yüzde 38'de kalırken, sadece "önümüzdeki hafta şu gün, şu saatte, şurada egzersiz yapacağım" cümlesini tamamlayan grup yüzde 91'e fırladı, buna uygulama niyeti deniyor. Snickers da aynı açığı kullanıyor: ürünü lezzete değil "açlıktan gelen huysuzluk anına" kodluyor. Kan şekeri düşünce yaşanan öfke evrensel olduğu için slogan her ülkede aynı çalışıyor.

Sık Sorulan Sorular

Uygulama niyeti (implementation intention) nedir?

"X durumu olursa Y yapacağım" formatında, yer-zaman-durum belirten plan. Deneyde başarı oranını yüzde 35'lerden yüzde 91'e çıkaran şey motivasyon değil, bu netlikti.

"Açken sen sen değilsin" neden bu kadar iyi çalışıyor?

Slogan ürünü bir krize kodluyor: huysuzluk hissettiğin an tetikleyici devreye giriyor. Lezzet övgüsü değil, davranış formülü: "huysuzsan Snickers ye."

Snickers neden her ülkede aynı sloganı kullanıyor?

Çünkü kültürel bir koda değil biyolojik bir gerçeğe oynuyor; kan şekeri düşüşünün yarattığı öfke ve kafa karışıklığı evrensel.
TranskriptAç
Snickers'ın açken sen sen değilsin sloganıyla izlediğin ama bir işe yaramayan motivasyon videoları arasında bir ilişki var desem, ne düşünürsün? İki bin iki yılında Sarah Milne, İngiltere'de iki yüz kırk sekiz kişiyi topluyor ve insanları egzersize başlatmak için onları üç farklı gruba yürüyor. Birinci gruba diyor ki sadece ne zaman spor yaptığınızı not alın. İkinci gruba not almanın yanında bir de motivasyonel metinler okutuyorlar. Egzersiz kalbe iyi gelir. Sen harikasın, sen yapabilirsin. Sen aslansın, kaplansın vesaire. Sonuç ne biliyor musunuz? İki grubun da başarı oranı. Yüzde otuz beş ve otuz sekiz civarında kalıyor. Yani o gaz veren motivasyon konuşmalarının hiçbir şey yapmamaktan çok da bir farkı yok. Ama üçüncü grup işte orada işler birazcık değişiyor. Üçüncü gruba motivasyon vermiyorlar. Sadece şu cümleyi tamamlatıyorlar. Önümüzdeki hafta şu gün şu saatte ve şurada egzersiz yapacağım. Yani sadece yer ve zaman planlıyorlar. Ve bu grubun başarı oranı yüzde doksan bire fırlıyor. İşte buna uygulama niyeti deniyor. İnsan zihni genel isteklerle değil, net tetikleyicilerle harekete geçiyor. Eee peki bunu Snickers'la ne ilgisi var? Snickers zekice bir hamle yaparak bu psikolojik açığı kullandı. Dikkat edin reklamlarında kullandığı tetikleyiciler, kullanılan kakaonun kalitesi, çikolatalarımız çok lezzetli, şu kadar oranda fıstık var falan gibi. Argümanlar değil. Yani ikinci gruptaki gibi motivasyonel cümleler kullanmıyorlar. Onun yerine size bir tetikleyici tanımlıyorlar. Açken sen değilsin. Yani marka ürünü bir tatlı krizine değil açlıktan kaynaklanan huysuzluk anına kodluyor. Tıpkı deneydeki gibi. Eğer huysuzsan Snickers ye. Formülünü zihne yerleştiriyorlar. Biz pazarlamada hep markalar Yerelleşmeli o kültürün kodlarına inmeli deriz ya ki Coca-Cola mesela bunun en büyük örneklerinden bir tanesidir. Ramazan sofralarının vazgeçilmezi olarak konumlar kendini. Snickers bu kampanyayı Japonya'dan Amerika'ya, Türkiye'den Avrupa'ya her yerde aynı sloganla kullanıyor. Çünkü kültürler değişse de biyoloji değişmiyor. Kan şekeri düştüğünde yaşanan o öfke ve kafa karışıklığı evrenseldir çünkü. Marka, kültürel bir koda değil. Biyolojik bir gerçeği oynadığı için de yerelleşmeye çok da ihtiyaç duymuyor bence. Her videomda hukukla anlattığının ne ilgisi var diyenler çıkıyor. Size bırakmadan ben bağlayayım. Ister Spora başlamaya çalışın. Ister bir ürün satmaya çalışın. İnsanlara sadece yaparsın. Harikasın. Neden yapmalısın? Bak bu zamanında böyleydi, böyle oldu demek yetmiyor. Onlara o eylemi ne zaman ve hangi durumda yapacaklarına dair net bir tetikleyici vermek gerekiyor. Motivasyon videoları da genel olarak bu net tetikleyiciden mahrum. Bu yüzden de uzun vadeli bir hareket planı sunamıyorlar. İlişkisi aslında bu. Teşekkürler.

Diğer videolar

Hepsini gör
Banka kredi kartı araması üzerinden seçenek yanılsaması, kontrol yanılsaması ve karar yorgunluğunu anlatan video.1:20
karar yorgunluğu

“İş mi Ev mi?” Sorusu Satışta Nasıl Tuzak Kurar?

Banka “kredi kartı ister misiniz?” demiyor, “ev adresinize mi iş adresinize mi gönderelim?” diyor. Bu bir soru değil; seçenek yanılsaması. İnsan beyni karar yorgunluğundan kaçtığı için yönlendirilmiş seçeneklerde daha kolay hareket eder. İkna ile manipülasyon arasındaki çizgi burada başlar.

Musa yanılsaması deneyi üzerinden beynin kalıpla okuduğunu anlatan video.1:45
musa yanılsaması

Musa Yanılsaması: Beyin Neden Hatayı Fark Etmiyor?

Erickson ve Mattson'un 1981 deneyi üzerinden beynin cümleleri kelime kelime değil kalıp olarak okuduğunu anlatan video. 199,99 fiyat etiketi ve 'anne eli değmiş gibi' söylemleriyle bu tamamlama huyunun nerelerde kullanıldığını gösteriyor.

İngiltere'de trafiğin neden soldan aktığını yol bağımlılığı üzerinden anlatan video.1:06
yol bağımlılığı

İngiltere'de Trafik Neden Yüzyıllardır Soldan Akıyor?

İngiltere'de trafiğin soldan akmasını Orta Çağ'daki kılıç refleksinden Napolyon'un sağ şerit kuralına uzanan yol bağımlılığıyla anlatan video. Japon samurayları, Amerikan yük vagonu sürücüleri ve İsveç'in 1967'deki Dagen H günü üzerinden örnekleniyor.

WhatsApp boykotu, Telegram ve BiP göçü üzerinden ağ etkisi ve yol bağımlılığını anlatan video.1:48
ağ etkisi

WhatsApp Boykotu Neden Başarısız Oldu?

WhatsApp boykotu, Telegram ve BiP'e geçiş denemeleri üzerinden ağ etkisini ve yol bağımlılığını anlatan video. Türkiye'nin WhatsApp'ı, ABD'nin iMessage'ı tercih etmesinin nedeni alışkanlıkların gücü: F klavye, metrik sistem ve soldan trafik örnekleriyle.

10.000 adım kuralının Manpo-kei pedometreleri ve pazarlama etkisiyle nasıl popülerleştiğini anlatan video.1:09
10.000 adım

10.000 Adım Kuralı Sağlık Değil Pazarlamaydı

Günde 10.000 adım hedefi, düşündüğünüz kadar bilimsel bir eşik olmayabilir. Bu kuralın popülerleşmesinde Japonya’daki Manpo-kei adıyla pazarlanan pedometrelerin büyük rolü vardı. Sağlık alışkanlıkları bile bazen güçlü bir isim ve yuvarlak bir sayı etrafında büyür.

Decathlon botlarında “su geçirir” ifadesi üzerinden şeffaflık, beklenti yönetimi ve güven pazarlamasını anlatan video.1:51
Decathlon

Bir Marka Ürününe Neden “Su Geçirir” Yazar?

Decathlon’da botların üzerinde “su geçirir” yazması ilk bakışta anti pazarlama gibi duruyor. Ama bu aslında beklenti yönetimi ve güven stratejisi olabilir. Her ürünü mükemmel göstermeye çalışmak yerine, sınırını açıkça söylemek bazen markayı daha inandırıcı yapar.

Uzman körlüğü, çocukların dünyayı algılaması ve içerik üretiminde basit anlatımın önemini anlatan video.1:18
basitlik

Basit Anlatmak Neden Bu Kadar Zor?

Bir konuda uzmanlaştığımızda, onu bilmemenin nasıl bir his olduğunu unuturuz. Basitlik değersizlik değil; gereksiz her şeyi çıkarabilme becerisidir. Bu video, uzman körlüğü, içerik üretimi ve sade anlatımın neden en zor işlerden biri olduğunu anlatıyor.

Pazarlama yalan mıdır sorusu üzerinden hikaye anlatımı, gerçeklik ve algı çerçevesini anlatan video.2:24
pazarlama yalan mıdır

Pazarlama Yalan Söylemek Değil, Anlam Çerçevesi Kurmaktır

“Pazarlama biraz da yalan değil midir?” sorusu sert ama önemli. Pazarlama bütünüyle gerçek de değildir; çünkü gerçek tek başına tüketicide anlam üretmez. Bu video, yalan ile hikâye anlatımı arasındaki ince çizgiyi ve markaların algıyı nasıl çerçevelediğini anlatıyor.