Boykot Nedir? Kelimenin Kökeni ve Bugünkü Anlamı

0:52
boykotCharles Boycottİrlandasosyal medya boykotutüketici aktivizmipolitik iletişimmarka kriziekonomik direnişcancel culturetoplumsal hareket

Bugün sosyal medyada her gün yeni bir boykot listesi görüyoruz. Ama “boykot” kelimesinin kökeni 1880 İrlanda’sında Charles Boycott’un toplum tarafından dışlanmasına dayanıyor. Silahsız, sessiz ama ekonomik bir direnme biçimi zamanla küresel bir politik araca dönüştü.

Soru

“Boykot” kelimesi nereden çıktı?

Kısa cevap

Kelime bir soyadından geliyor. 1880 İrlanda'sında İngiliz mülk yöneticisi Charles Boycott, çiftçilerin kira indirimi talebini reddedip kiracıları topraktan atmaya kalkınca toplum onunla tüm ilişkiyi kesti: alışveriş, selam, hizmet, postacı mektup bile götürmedi. Mahsulünü toplamak için İngiltere'den asker getirildi ama maliyet o kadar yükseldi ki bu sessiz direniş dünyaya yayıldı ve adamın soyadı bir protesto biçiminin adı oldu.

Sık Sorulan Sorular

Charles Boycott kimdi?

İrlanda'da bir İngiliz toprak sahibinin mülk yöneticisi; 1880'de kiracıların kira indirimi talebini reddedince toplumsal dışlamanın hedefi oldu ve soyadı kavramlaştı.

Boykot neden etkili bir protesto biçimi?

Silahsız ve sessizdir ama ekonomik maliyeti yüksektir; Boycott'un mahsulünü toplamak için asker getirmenin maliyeti ürünün değerini kat kat aştı.

İlk boykot bu muydu?

Ekonomik dışlama çok daha eski bir davranış; 1880 olayı, bu davranışa isim veren ve küresel bilinirlik kazandıran vakadır.
TranskriptAç
Türkiye'de her ay yeni bir boykot listesi çıkıyor ama aynı şey yurt dışında Türk markaları için de geçerli. Mesela Türkiye Paris sana destek verdiği için insanda daha şu an Türk malları elde etti. Ne zaman biri bir grubun istemediği tarzda bir tweet atsa ya da X bir marka bizim değerlere aykırı bir eylemde bulunsa boykot. Peki bu boykot denilen şey aslında nereden çıktı? Tarih bin sekiz yüz seksen yer İrlanda. İngiliz toprak sahibi mülk yöneticisi Charles Boykot çiftçilerin kira indirimli talebini reddediyor ve bazılarını topraktan atmaya kalkıyor. Ama onunla alışverişi, selamı, hizmeti kesiyor. Postacı bile mektup götürmüyor. Kendi toplumunda tamamen yalnız bırakılıyor. Boykotun mahsulünü toplamak için İngiltere'den asker getiriliyor ama maliyeti o kadar yüksek oluyor ki bu sessiz direniş tüm dünyaya yayılmaya başlıyor. Ve adamın soyadı bir protesto biçimine dönüşüyor. Boykot.

Diğer videolar

Hepsini gör
Lynton Crosby’nin ölü kedi stratejisi üzerinden gündem değiştirme, dikkat dağıtma ve politik iletişimi anlatan video.1:17
ölü kedi stratejisi

Ölü Kedi Stratejisi: Gündem Nasıl Dağıtılır?

Lynton Crosby’ye atfedilen ölü kedi stratejisi basit bir fikir söyler: Kaybettiğin tartışmadan kaçmak istiyorsan masaya herkesin konuşacağı kadar şok edici bir şey at. Bu video, gündem manipülasyonu, dikkat ekonomisi ve konuşulması istenmeyen konular üzerine.

WhatsApp boykotu, Telegram ve BiP göçü üzerinden ağ etkisi ve yol bağımlılığını anlatan video.1:48
ağ etkisi

WhatsApp Boykotu Neden Başarısız Oldu?

WhatsApp boykotu, Telegram ve BiP'e geçiş denemeleri üzerinden ağ etkisini ve yol bağımlılığını anlatan video. Türkiye'nin WhatsApp'ı, ABD'nin iMessage'ı tercih etmesinin nedeni alışkanlıkların gücü: F klavye, metrik sistem ve soldan trafik örnekleriyle.

İngiltere'de trafiğin neden soldan aktığını yol bağımlılığı üzerinden anlatan video.1:06
yol bağımlılığı

İngiltere'de Trafik Neden Yüzyıllardır Soldan Akıyor?

İngiltere'de trafiğin soldan akmasını Orta Çağ'daki kılıç refleksinden Napolyon'un sağ şerit kuralına uzanan yol bağımlılığıyla anlatan video. Japon samurayları, Amerikan yük vagonu sürücüleri ve İsveç'in 1967'deki Dagen H günü üzerinden örnekleniyor.

Gözlüklerim Ray-Ban diyerek gillerimize pelesenk olmuş bir markanın ortaya çıkış hikayesini hiç merak ettiniz mi?1:19

Ray-Ban Nasıl Ortaya Çıktı

Fiat Egea'nın üretiminin neden durdurulduğunu fırsat maliyeti üzerinden anlatan video.1:33
fırsat maliyeti

Fiat Egea En Çok Satarken Neden Üretimden Kaldırıldı?

TOFAŞ'ın Fiat Egea üretimini durdurma kararı üzerinden fırsat maliyeti ve ölçek hiyerarşisi kavramlarını anlatan video. Passat sedan'ın Avrupa'da kaldırılıp Çin'de satışa devam etmesiyle karşılaştırmalı olarak ele alıyor.

Leonardo DiCaprio, The Wolf of Wall Street ve 1MDB skandalı üzerinden sanat piyasası ile kara para aklama ilişkisini anlatan video.1:36
1MDB

Sanat Kara Para Aklamak İçin Mükemmel Bir Araç mı?

Leonardo DiCaprio, The Wolf of Wall Street, Red Granite Pictures ve 1MDB skandalı… Bu hikâyede mesele sadece Hollywood değil; sanat eserlerinin fiyatının flu olması ve paranın “koleksiyon” etiketiyle nasıl meşrulaştırılabildiği. DiCaprio örneği bir yem; asıl konu sanat piyasasının finansal gri alanı.

Falaaddin ve Binnaz uygulamaları üzerinden inanç ekonomisi, belirsizlik ve uygulama içi satın alma modelini anlatan video.1:36
Falaaddin

Fal Uygulamaları İnanç Ekonomisini Nasıl Satıyor?

Falaaddin ve Binnaz gibi uygulamaların hikâyesi sadece fal değil; belirsizlik döneminde insanların yön, anlam ve rahatlama satın alması. İnanç ekonomisi, fiziksel ürün değil, “kendimle ilgili emin konuşma hakkı” satar. Bugünün tapınakları bazen push bildirimiyle gelir.

Coldplay konserinde Kiss Cam’e yansıyan Astronomer CEO’su Andy Byron olayı üzerinden marka itibarı ve kriz yönetimini anlatan video.1:24
Coldplay

Bir CEO’nun Konser Anı Markayı Krize Sokabilir mi?

Coldplay konserinde viral olan Astronomer CEO’su Andy Byron olayı sadece magazin değil. Asıl mesele şu: Üst düzey yöneticilerin davranışları, özel hayatları ve kriz anındaki refleksleri şirketlerin itibarını ne kadar etkiler? Patiswiss örneğiyle birlikte lider davranışı artık marka iletişiminin parçası.