boykotCharles Boycottİrlandasosyal medya boykotutüketici aktivizmipolitik iletişimmarka kriziekonomik direnişcancel culturetoplumsal hareket
Bugün sosyal medyada her gün yeni bir boykot listesi görüyoruz. Ama “boykot” kelimesinin kökeni 1880 İrlanda’sında Charles Boycott’un toplum tarafından dışlanmasına dayanıyor. Silahsız, sessiz ama ekonomik bir direnme biçimi zamanla küresel bir politik araca dönüştü.
Soru
“Boykot” kelimesi nereden çıktı?
Kısa cevap
Kelime bir soyadından geliyor. 1880 İrlanda'sında İngiliz mülk yöneticisi Charles Boycott, çiftçilerin kira indirimi talebini reddedip kiracıları topraktan atmaya kalkınca toplum onunla tüm ilişkiyi kesti: alışveriş, selam, hizmet, postacı mektup bile götürmedi. Mahsulünü toplamak için İngiltere'den asker getirildi ama maliyet o kadar yükseldi ki bu sessiz direniş dünyaya yayıldı ve adamın soyadı bir protesto biçiminin adı oldu.
Sık Sorulan Sorular
Charles Boycott kimdi?
+
İrlanda'da bir İngiliz toprak sahibinin mülk yöneticisi; 1880'de kiracıların kira indirimi talebini reddedince toplumsal dışlamanın hedefi oldu ve soyadı kavramlaştı.
Boykot neden etkili bir protesto biçimi?
+
Silahsız ve sessizdir ama ekonomik maliyeti yüksektir; Boycott'un mahsulünü toplamak için asker getirmenin maliyeti ürünün değerini kat kat aştı.
İlk boykot bu muydu?
+
Ekonomik dışlama çok daha eski bir davranış; 1880 olayı, bu davranışa isim veren ve küresel bilinirlik kazandıran vakadır.
TranskriptAçKapat
Türkiye'de her ay yeni bir boykot listesi çıkıyor ama aynı şey yurt dışında Türk markaları için de geçerli. Mesela Türkiye Paris sana destek verdiği için insanda daha şu an Türk malları elde etti. Ne zaman biri bir grubun istemediği tarzda bir tweet atsa ya da X bir marka bizim değerlere aykırı bir eylemde bulunsa boykot. Peki bu boykot denilen şey aslında nereden çıktı? Tarih bin sekiz yüz seksen yer İrlanda. İngiliz toprak sahibi mülk yöneticisi Charles Boykot çiftçilerin kira indirimli talebini reddediyor ve bazılarını topraktan atmaya kalkıyor. Ama onunla alışverişi, selamı, hizmeti kesiyor. Postacı bile mektup götürmüyor. Kendi toplumunda tamamen yalnız bırakılıyor. Boykotun mahsulünü toplamak için İngiltere'den asker getiriliyor ama maliyeti o kadar yüksek oluyor ki bu sessiz direniş tüm dünyaya yayılmaya başlıyor. Ve adamın soyadı bir protesto biçimine dönüşüyor. Boykot.