Falaaddin, Binnaz ve İnanç Ekonomisi

1:37
FalaaddinBinnazinanç ekonomisifal uygulamasıastrolojibelirsizlikuygulama içi satın almamobil uygulama pazarlamasıtüketici psikolojisidijital ritüel

Falaaddin ve Binnaz gibi uygulamaların hikâyesi sadece fal değil; belirsizlik döneminde insanların yön, anlam ve rahatlama satın alması. İnanç ekonomisi, fiziksel ürün değil, “kendimle ilgili emin konuşma hakkı” satar. Bugünün tapınakları bazen push bildirimiyle gelir.

Soru

Fal uygulamaları inanç ekonomisini nasıl satıyor?

Kısa cevap

Falaaddin ve Binnaz fiziksel bir şey satmıyor; yön duygusu, rahatlama ve "kendinle ilgili emin konuşma hakkı" satıyor. İnanç ekonomisi denilen model bu: insanlar artık satın almak için değil, inanmak için ödüyor. Yeni de değil, Orta Çağ'da ruhunu kurtarmak için kiliseye bağış yapardın (endüljans), bugün uygulama içi satın alımla kendini iyi hissediyorsun. İnanç artık tapınakta değil, push bildirimiyle geliyor.

Sık Sorulan Sorular

İnanç ekonomisi nedir?

İnsanların içsel ihtiyaçlarıyla ekonomik düzenin kesiştiği model: markanın değerlerine, uygulamanın sunduğu duyguya, bilginin verdiği yön duygusuna ödeme yapılması.

Fal uygulamaları neden bu kadar popüler?

Belirsizlik arttıkça insan kontrol, anlam ve teselli arar; bu uygulamalar o ihtiyaca ölçeklenebilir bir abonelik modeli kurdu.

Bu model sadece fal uygulamalarında mı var?

Hayır; meditasyon uygulamalarından koçluk hizmetlerine kadar "iyi hissedeceksin ama önce abone ol" vaadi aynı mekanizmayla çalışıyor.
TranskriptAç
Falaaddin ve Binnaz. Bir zamanlar kahve fotoğrafı attığımız ve her şeyi bilen uygulama olarak bilinirken şimdi ise haberlere yapılan operasyonlarla konu olan iki uygulama. Ama aslında bu videonun öznesi uygulamalar ya da haberlerdeki iddialar değil. Çağımızın görünmez ekonomik modeli. David Balvin belief economy adlı kitabında çok net bir tespit yapıyor. Bugünün ekonomisi ürün veya hizmet satmaktan ibaret değil. İnsanları artık satın almak için değil. İnanmak için para ödüyor. Bir markanın değerlerine, bir uygulamanın sunduğu duyguya, bir bilginin yarattığı yön duygusuna. İşte bu dönüşümü şöyle temellendiriyor. İnanç artık pazarlanabilir bir değer. Ve bu yeni düzene yani insanların içsel ihtiyaçlarıyla, ekonomik düzenin kesiştiği o yere, inanç ekonomisi adını veriyor. Bu çok da yeni bir şey değil aslında. Orta Çağ'da ruhunu kurtarmak istiyorsan kiliseye bağış yapardın. Buna Endoljans denirdi. Bugün ise uygulama içi satın alımla kendini iyi hissetmenin yollarını arıyoruz. Duygular satılık değil belki ama algılar fiyatlandırılma durumda. Falaaddin sana bugün dikkatli ol diyor. Yıldızlara bakıyor. Binnaz koçluk yapıyor. Calm seni biraz rahatlatmak için aylık ödeme istiyor. Hepsi sana aynı şeyi fısıldıyor. Bir şey olacak. İyi hissedeceksin. Ama önce abone ol. Hiçbiri fiziksel bir şey satmıyor. Ama hepsi sana kendinle ilgili emin konuşma hakkı tanıyor. İnsan inanmak istiyor. Bir güce, bir yöne, bir sesin rehberliğine. Orta Çağ'da bu rahiplerden falan alınırdı. Şimdi ise mobil uygulamalardan. İnanç artık tapınaklarda doğmuyor. Kuş bildirimleriyle geliyor. Sen İnanıyorsun ve o inanç sana ne kadara mal oluyor? Yorumlara yaz. Belki algoritma sana da bir işaret gönderir.

Diğer videolar

Hepsini gör
Astroloji, fal ve tarot ilgisinin belirsizlik, kontrol ihtiyacı ve sosyal medya kültürüyle ilişkisini anlatan video.1:29
astroloji

Astrolojiye İlgi Neden Arttı?

Astroloji, fal ve tarotun yükselişi sadece “inanmak” meselesi olmayabilir. Belirsizlik arttıkça insan zihni kontrol, anlam ve teselli arıyor. Sosyal medya da bu dili ortak bir kültürel ürüne dönüştürüyor. Mesele yıldızlardan çok, öngörülemeyen dünyada tutunacak anlam aramak olabilir.

Türk markalarının neden Türkçe yerine yabancı isim seçtiğini anlatan video.1:12
yabancı isim tercihi

Türk Markaları Neden Türkçe Yerine Yabancı İsim Seçiyor?

English Home, Madame Coco ve Pastavilla, tüketicinin gördüğü ithal kalite ipucunu anlatan video. Simit Sarayı ve Kurukahveci Mehmet Efendi örnekleriyle ritüele yaslanan yerli markaların farkını gösteriyor.

Bitcoin pizza, Atari arazisi ve Çiftlik Bank üzerinden değer oluşumunu anlatan video.1:42
değer oluşumu

Değer Nasıl Oluşur? Bitcoin Pizza, Atari Arazi ve Çiftlik Bank

Bitcoin pizza, Atari sanal arazisi ve Çiftlik Bank örnekleri üzerinden değerin nasıl oluştuğunu anlatan video. 2010'da 10.000 Bitcoin'e alınan pizza, 4,3 milyon dolara satılan metaverse arazisi ve sosyal uzlaşıya dayanan Çiftlik Bank hikâyesi anlatılıyor.

Pazarlama yalan mıdır sorusu üzerinden hikaye anlatımı, gerçeklik ve algı çerçevesini anlatan video.2:24
pazarlama yalan mıdır

Pazarlama Yalan Söylemek Değil, Anlam Çerçevesi Kurmaktır

“Pazarlama biraz da yalan değil midir?” sorusu sert ama önemli. Pazarlama bütünüyle gerçek de değildir; çünkü gerçek tek başına tüketicide anlam üretmez. Bu video, yalan ile hikâye anlatımı arasındaki ince çizgiyi ve markaların algıyı nasıl çerçevelediğini anlatıyor.

Megane 1’in Serdar Ortaç’a benzetilmesi üzerinden pareidolia ve insan beyninin yüz algısını anlatan video.1:32
Megane 1

Megane 1 Neden Serdar Ortaç’a Benziyor?

İnternetin sevdiği bu benzetmenin arkasında basit bir geyikten fazlası var: pareidolia. Beynimiz yüz görmeye ve tanıdık kalıplar yakalamaya programlı. Megane 1–Serdar Ortaç benzerliği de otomobil tasarımı, yüz algısı ve kültürel mizahın birleştiği eğlenceli bir örnek.

Charles Boycott ve 1880 İrlanda örneği üzerinden boykot kelimesinin kökenini ve modern sosyal medya boykotlarını anlatan video.0:51
boykot

Boykot Kelimesi Nereden Çıktı?

Bugün sosyal medyada her gün yeni bir boykot listesi görüyoruz. Ama “boykot” kelimesinin kökeni 1880 İrlanda’sında Charles Boycott’un toplum tarafından dışlanmasına dayanıyor. Silahsız, sessiz ama ekonomik bir direnme biçimi zamanla küresel bir politik araca dönüştü.

Coldplay konserinde Kiss Cam’e yansıyan Astronomer CEO’su Andy Byron olayı üzerinden marka itibarı ve kriz yönetimini anlatan video.1:24
Coldplay

Bir CEO’nun Konser Anı Markayı Krize Sokabilir mi?

Coldplay konserinde viral olan Astronomer CEO’su Andy Byron olayı sadece magazin değil. Asıl mesele şu: Üst düzey yöneticilerin davranışları, özel hayatları ve kriz anındaki refleksleri şirketlerin itibarını ne kadar etkiler? Patiswiss örneğiyle birlikte lider davranışı artık marka iletişiminin parçası.

Gözlüklerim Ray-Ban diyerek gillerimize pelesenk olmuş bir markanın ortaya çıkış hikayesini hiç merak ettiniz mi?1:19

Ray-Ban Nasıl Ortaya Çıktı