Kiki ve Bouba Etkisi: İsimler Algıyı Nasıl Değiştirir?

Ekranla iki garip şekil görüyorsunuz. Biri yuvarlak hatlı, yumuşak, diğeri sivri dikenli yıldız gibi. Elinde de iki tane isim var. Kiki ve sizce hangisi kiki? Hangisi bulma? Cevabı vermenize gerek yok. Ben söyleyeyim. Yüzde doksan beş ihtimalle o soldaki sivri şekle kiki, sağdaki yuvarlak şekle dediniz. Ister Türk olun, ister Amerikalı ister Afrika'da bir kabile üyesi. Beynimiz bu iki kelimeye aynı tepkiyi veriyor. Buna buğ kekisi deniyor. Bin dokuz yüz yirmi dokuzda Alman psikolog Wolskan Köhler Bunu keşfettiğimde işler birazcık değişti. Neden mi? Çünkü beynimiz sandığımızdan daha duyusal çalışıyor. Derken dudaklarınız yuvarlaklaşıyor. Ses boğuk çıkıyor. Beyin bunu o yuvarlak şekille eşleştiriyor. Kiki derken diliniz damağınıza sertçe çarpıyor. Ağzınız geriliyor. Beyinde bunu o sivri köşelerle kodluyor. Peki markalar bunu nasıl kullanıyor? Tesadüf mü sanıyorsunuz? Bence değil. Mesela Magnum. Ismi söylerken bile ağzınız doluyor. Büyük, dolgun, haz veren, çıtırtılı bir ürün daha tadına bakmadan isminden anlıyorsunuz. Ona kikiki deseler de o hazzı alamazdınız ya da başka bir şey. Ya da tam tersi. Kit kat. Isimdeki o sert K ve T harfleri, ürünün çıtırtısını, o kırılma sesini kulağınızda fısıldıyor. Ya da kat kat. Etik kraks. Kraker, keskin, kısa ve net. Yani mesele şu. Eğer yumuşak bir yatak satıyorsak örneğin adını trakt koyamayız. Modelin ismi traktruk olamayız. Veya jilet gibi keskin bir ürün satıyorsak, adını Moomo gibi bir şey koyamayız. Çünkü kimse bizi ciddiye almaz. Sadece bir etiket değil çünkü. Ürünün sesidir. Yanlış ses de yanlış mesaj verir.