Duracell Tavşanı Türkiye’de Neden Ayı Oldu?

2:12
DuracellDuramazDuracell BunnyEnergizer Bunnymarka maskotuyerelleştirmekültürel kodlarmarka tarihimaskot stratejisireklam tarihi

Duracell’in global maskotu pembe tavşan olabilir ama Türkiye’de aklımıza Duramaz ayısı geliyor. Bunun arkasında marka tescili, rakip Energizer ve kültürel kodlar var. Güç, dayanıklılık ve yerelleştirme bazen maskotun kendisini bile değiştirir.

Soru

Duracell neden Türkiye'de tavşan değil ayı kullanıyor?

Kısa cevap

İki ayrı neden var. ABD ve Kanada'da mahkeme, tescil boşluğu sonrasında tavşan kullanım hakkını rakip firmaya verdi; Duracell kendi tavşanını o pazarlarda kullanamıyor. Türkiye'de ise sorun hukuki değil kültürel: tavşan bizde ürkek ve çabuk yorulan bir hayvan olarak kodlanmışken güç ve dayanıklılığı ayı temsil ediyor, Duramaz ayısı bu algının üzerine kuruldu.

Sık Sorulan Sorular

Duracell'in global maskotu nedir?

1973'ten beri davul çalan pembe tavşan. Ancak ABD, Kanada ve Türkiye'de bu maskot kullanılmıyor; ilk ikisinde neden hukuki, Türkiye'de kültürel.

Energizer tavşan davası nedir?

Marka tescilindeki bir boşluk döneminde rakip firma tavşanı taklit eden bir parodi reklam yaptı; konu mahkemeye taşındı ve ABD ile Kanada pazarında tavşan kullanım hakkı rakibe verildi. Duracell kendi yarattığı ikonu bu pazarlarda kullanamaz hâle geldi.

Maskot yerelleştirmesi neden önemli?

Aynı sembol her kültürde aynı anlamı taşımaz. Güç ve dayanıklılık vaadi Türkiye'de ürkek kodlanan tavşanla değil, ayıyla inandırıcı olur; Duramaz ayısı bu algının ürünüdür.
TranskriptAç
Bu tavşanı muhtemelen daha önce görmediniz. Peki ya bunu? Evet. Duracell'in ayıcığı, namı diğer Duramaz. Aslında Duracell'in global maskotu, bu pembe tavşan ama dünyada üç ülkede bu maskot kullanılamıyor. ABD, Kanada ve Türkiye. Peki neden? Hikaye. Aslında Duracell’in bin dokuz yüz yetmiş üçte davul çalan pembe tavşanı kullanmasıyla başladı. Mesaj netti. Diğerleri durur ama biz devam ederiz. Ama Amerika'da işler birazcık karıştı. Duracell'in tavşanının süresi dolup marka tesciliyle ilgili bir boşluk oluşunca en büyük rakibiiz fırsat Kaçırmadı. Hemen bir parodi reklam çekti. Bu da sel tavşanını taklit edip biz daha iyiyiz dediler. Olay tabii ki mahkemeye taşındı ve inanılmaz bir karar çıktı. Mahkeme Amerika ve Kanada pazarında tavşan kullanım hakkını rakip firmaya verdi. Yani kendi yarattığı ikonik tavşanı kendi anavatanında aslında kullanamaz hale geldi. Bu yüzden Amerika kutularında genellikle tavşan yok. Türkiye'de neden tavşan yok peki? Bizde Energizer sorunu yoktu belki ama başka bir sorun vardı. Algı. Evet belki tavşan hızıdır ama aynı zamanda Narin Ürkektir, çabuk yorulur. Oysa Duracell, bitmeyen gücü dayanıklılığı sağlamlığı satıyordu. Bizim kültürel kodlarımızda güç ve dayanıklılık denince akla ilk gelecek olan hayvan da tavşan değildir. Far görmüş tavşan gibi kalmak gibi deyimlerimiz bile vardır. Ayıysa güçlüdür. Hayatta kalır. Bu yüzden globaldeki o tavşanı alıp Türkiye'ye bakın bu çok güçlü. Demek yerine ayıyı kullanmış olabilir. Aslında Duracell'in İngiltere sitesinde ve birçok başka ülkede bin dokuz yüz yetmiş üç. Duracell tavşanı ilk kez sahneye çıktı yazıyor. Ancak Türkiye listesine girdiğinizde şu ifadeyle karşılaşıyorsunuz. Duramaz için çalışmalar bin dokuz yüz yetmiş üç yılında diye devam ediyor. Bu aslında çok nadir görülen bir tarihsel yerelleştirme örneğidir diyebiliriz. Marka Türkiye'de maskotu o kadar sahiplenmiştir ki global tarihçesindeki tavşan kelimesini bile silip sanki bin dokuz yüz yetmiş üçten beri tüm dünyada o davulu ayı çalıyormuş gibi tarihi biraz yeniden kurgulamışlar. Tabii bunların hiçbiri resmi açıklamalar değil. Biraz spekülasyon. Asıl soru maskot marka için ne anlam ifade ediyor? Ve neden Sadece bazı markalar maskot kullanıyor. Bir sonraki videoda bunu konuşacağız. Halde aslında ilgi çekici bir girizgahtı sadece. Teşekkür ederim.

Diğer videolar

Hepsini gör
Duracell, Michelin, Duolingo ve Mercedes örnekleriyle markaların neden maskot kullandığını anlatan video.2:02
marka maskotu

Markalar Neden Maskot Kullanır?

Duracell, Michelin ve Duolingo gibi markalar maskotlarla soğuk ürünleri insani hale getirir. Ama Mercedes gibi lüks markalar aynı şeyi yapmaz; çünkü lüks yakınlık değil, mesafe ve otorite satar. Maskot stratejisinin arkasında antropomorfizm var.

Daktilo kızları, human computers, kadın emeği ve teknolojik feminenlik kavramını anlatan video.1:34
daktilo kızları

Daktilo Kadınları Özgürleştirdi mi, Sessizleştirdi mi?

Daktilo kadınları modern ofise taşıdı ama bu hikâye sadece özgürleşme hikâyesi değil. “Kadın parmaklarına uygun” diye pazarlanan teknoloji, kadın emeğini zarif, sessiz ve yardımcı bir role sıkıştırdı. Teknolojik feminenlik tam da burada başlıyor.

Pentagon, CIA ve Washington çevresindeki pizza siparişleri üzerinden Pizza Endeksi ve jeopolitik sinyal fikrini anlatan video.1:14
Pizza Endeksi

Pizza Siparişleri Savaş Sinyali Verebilir mi?

Pentagon ve Beyaz Saray çevresindeki gece yarısı pizza siparişleri bazen beklenmedik bir göstergeye dönüşebilir. Pizza Endeksi, büyük operasyonlardan önce ofislerde artan mesainin gündelik bir iz bırakması fikrine dayanıyor. Büyük olayların küçük sinyalleri olabilir mi?

Van Halen’ın kahverengi M&M maddesi üzerinden sözleşme kontrolü, güvenlik ve detay yönetimini anlatan video.1:14
Van Halen

Van Halen’ın Kahverengi M&M Kuralı Kapris Değildi

Van Halen’ın kuliste kahverengi M&M istememesi yıllarca sanatçı kaprisi gibi anlatıldı. Oysa bu madde, yüzlerce sayfalık güvenlik sözleşmesinin okunup okunmadığını anlamak için konmuş akıllı bir kontrol noktasıydı. Küçük detay, büyük riskleri ele verebilir.

Instagram’ın Burbn döneminden sonsuz kaydırmaya uzanan BJ Fogg modeli ve Zeigarnik etkisini anlatan video.1:42
Instagram

Instagram Bizi Telefona Hapseden İki Psikolojik Hileyi Nasıl Kullandı?

Instagram’ın ilk hali Burbn karmaşıktı ve tutmadı. Sonra BJ Fogg’un davranış modeline uygun biçimde her şey sadeleşti: fotoğraf yükle, filtre bas, paylaş. İçeride kalmamızı sağlayan tarafta ise Zeigarnik etkisi ve sonsuz kaydırma var. Giriş kolay, çıkış yarım kalan iş gibi.

Nuri Leflef kundura cilası üzerinden miras markalaması, nostalji ve değişmeyen ambalaj stratejisini anlatan video.1:38
Nuri Leflef

Nuri Leflef Neden 100 Yıldır Değişmeden Ayakta?

Philip Kotler “değiş ya da öl” der ama Nuri Leflef sanki buna inat hâlâ aynı teneke kutuyla yaşıyor. Çünkü bazı markalar üründen çok hafızadır. Boyacı sandıkları, çocukluk kokusu ve değişmeyen ambalaj; miras markalamasının en güçlü örneklerinden birini yaratıyor.

Hindistan’daki kobra etkisi örneğiyle yanlış teşviklerin yapay zeka içerikleri ve etkileşim ekonomisinde nasıl ters sonuç verdiğini anlatan video.1:17
kobra etkisi

Kobra Etkisi: Yanlış Teşvikler Nasıl Daha Büyük Sorun Yaratır?

İngiliz hükümeti kobra sorununu çözmek için ölü yılan başına ödül koyduğunda iyi bir fikir bulduğunu sandı. Halk ise kobra avlamak yerine kobra yetiştirmeye başladı. Bu video, yanlış teşviklerin nasıl ters sonuç doğurduğunu ve günümüz yapay zeka içerik ekonomisine nasıl benzediğini anlatıyor.

Mekanik saatler, Patek Philippe, Quartz krizi ve analog lüks üzerinden statü ve miras algısını anlatan video.2:37
mekanik saat

Mekanik Saatler Neden Hâlâ Değerli?

Telefonlarımız zamanı mekanik saatlerden çok daha doğru gösteriyor. Peki hâlâ neden mekanik saatlere binlerce dolar veriliyor? Çünkü İsviçre saat endüstrisi “doğru zamanı” değil; mirası, zanaatı, statüyü ve dijital dünyanın geçiciliğine karşı analog ruhu satmayı başardı.