Sigara Paketlerindeki Görseller Neden Ters Tepebilir?

0:53
sigara paketleriuyarı görselleriBuyologyMartin Lindstromnöropazarlamaters etkibağımlılıktüketici psikolojisidavranış bilimisağlık iletişimi

Sigara paketlerindeki rahatsız edici görsellerin amacı tiksindirmek. Ama Martin Lindstrom’ın Buyology’de aktardığı deney, bazı tiryakilerde bu uyarıların arzu ve aşerme bölgelerini tetikleyebileceğini söylüyor. Mesele ne gösterdiğiniz değil, beynin onu neyle eşleştirdiği.

Soru

Sigara paketlerindeki korku görselleri ters mi tepiyor?

Kısa cevap

Bazı tiryakilerde evet. Martin Lindstrom'un Buyology'de aktardığı deneyde sigara bağımlıları beyin taramasına alınıp o rahatsız edici görseller gösterildi; beklenti tiksinmeleriydi. Ama bazı tiryakilerde uyarılar, beynin arzu ve aşermeyle ilişkili bölgelerini harekete geçirdi; beyin görseli yıllardır kurduğu alışkanlıkla birlikte okuyordu. Yani mesele insanlara ne gösterildiği değil, zihinlerinin onu neyle ilişkilendirdiği.

Sık Sorulan Sorular

Buyology deneyi neydi?

Lindstrom'un aktardığı nöropazarlama çalışması: sigara uyarı görselleri, bazı bağımlıların beyninde caydırma yerine aşerme bölgelerini aktive etti.

Uyarılar neden ters tepebiliyor?

Görsel, tiryakinin zihninde sigara ritüelinin parçası hâline gelmiş; hatırlatıcı işlevi görüp içme dürtüsünü tetikleyebiliyor.

Pazarlama dersi ne?

Mesajın etkisini gönderen değil alıcının çağrışım ağı belirler; aynı görsel farklı zihinlerde zıt tepkiler üretebilir.
TranskriptAç
Paketlerin üzerindeki bu görseller sizi gerçekten rahatsız ediyor mu? Yani amaç belli ki insanları tiksindirmek ve uzaklaştırmak. Ama Martin Lindstrom, Buyology isimli kitabını tam tersini düşündüren bir deneyden bahsediyor. Sigara bağımlıları beyin taramasına alınıyor ve onlara bu görseller ve uyarılar gösteriliyor. Beklenti de tabii rahatsız olmaları yönünde. Ama aktardığı sonuca göre bazı tiryakilerde işler pek öyle yürümüyor. Bu uyarılar beynin arzu ve aşermeyle ilişkilendirilen bölümlerini harekete geçiriyor. Yani beyin aslında bunu yıllardır kurduğu alış birlikte okuyor. Yani kişi kendinden biliyor işi aslında. Yani uyarılar da sigaradan soğutmak yerine bazı tiryakilerde tam tersine içme dürtüsünü tetikleyebiliyor. Dolayısıyla çoğu zaman mesele aslında insanlara ne söylendiğini, ne anlatıldığı ya da ne gösterildiği değil zihinlerinin onun neyle ilişkilendirdiği ile ilgili oluyor aslında.

Diğer videolar

Hepsini gör
10.000 adım kuralının Manpo-kei pedometreleri ve pazarlama etkisiyle nasıl popülerleştiğini anlatan video.1:09
10.000 adım

10.000 Adım Kuralı Sağlık Değil Pazarlamaydı

Günde 10.000 adım hedefi, düşündüğünüz kadar bilimsel bir eşik olmayabilir. Bu kuralın popülerleşmesinde Japonya’daki Manpo-kei adıyla pazarlanan pedometrelerin büyük rolü vardı. Sağlık alışkanlıkları bile bazen güçlü bir isim ve yuvarlak bir sayı etrafında büyür.

Hukuktaki hayatın olağan akışı kavramı ile tüketici davranışındaki irrasyonel kararları karşılaştıran video.1:05
hayatın olağan akışı

Hayatın Olağan Akışı Pazarlamada Neden Çalışmaz?

Hukuk sistemi insan davranışını “hayatın olağan akışı” içinde rasyonel kabul eder. Ama tüketim, pazarlama ve karar verme tarafında insan çoğu zaman bu akışa uymaz. Bu video, hukuktaki varsayımla tüketici psikolojisinin irrasyonel gerçekliği arasındaki farkı anlatıyor.

1978 fotokopi deneyi üzerinden çünkü kelimesinin ikna psikolojisindeki etkisini anlatan video.1:16
çünkü etkisi

“Çünkü” Kelimesi İnsanları Nasıl İkna Eder?

1978 fotokopi deneyi, bazen mantıklı bir gerekçeden çok “çünkü” kelimesinin kendisinin ikna edici olabildiğini gösteriyor. Elbette bu etki sınırsız değil; talep büyüdüğünde beyin sorgulamaya başlıyor. Satış, iletişim ve içerik dilinde gerekçe sunmanın gücü burada başlıyor.

Hindistan’daki kobra etkisi örneğiyle yanlış teşviklerin yapay zeka içerikleri ve etkileşim ekonomisinde nasıl ters sonuç verdiğini anlatan video.1:17
kobra etkisi

Kobra Etkisi: Yanlış Teşvikler Nasıl Daha Büyük Sorun Yaratır?

İngiliz hükümeti kobra sorununu çözmek için ölü yılan başına ödül koyduğunda iyi bir fikir bulduğunu sandı. Halk ise kobra avlamak yerine kobra yetiştirmeye başladı. Bu video, yanlış teşviklerin nasıl ters sonuç doğurduğunu ve günümüz yapay zeka içerik ekonomisine nasıl benzediğini anlatıyor.

Nostalji pazarlamasının markalar tarafından nasıl kullanıldığını doğallık ve samimiyet vurguları üzerinden anlatan video.2:12
nostalji pazarlaması

Nostalji Pazarlaması Bize Aslında Ne Satıyor?

Anne eli değmiş gibi, doğallık ve samimiyet vurgularının neden bu kadar işe yaradığını nostalji üzerinden anlatan video. Sarah Banet-Weiser ve Weber'in demir kafes kavramıyla, markaların geçmişi değil kaybolan sahiciliği sattığını gösteriyor.

Kiki ve Bouba deneyi üzerinden marka isimleri, ses sembolizmi ve algı ilişkisini anlatan video.1:34
Kiki Bouba

İsimlerin Şekli Var mı? Kiki ve Bouba Etkisi

Kiki mi Bouba mı? Çoğu insan sivri şekli Kiki, yuvarlak şekli Bouba olarak eşleştiriyor. Bu basit deney, isimlerin sadece ses olmadığını; zihnimizde şekil, duygu ve marka algısı oluşturduğunu gösteriyor. Marka ismi seçerken kulağın gördüğü şey önemlidir.

İrfan Orga’nın Bir Türk Ailesinin Öyküsü üzerinden savaşın aile, tüketim ve gündelik hayat üzerindeki etkisini anlatan video.1:25
İrfan Orga

Savaş Sadece Haritaları Değil, Evleri de Değiştirir

İrfan Orga’nın Bir Türk Ailesinin Öyküsü, savaşın cepheden çok evin içinde, mutfakta ve sofrada hissedildiğini anlatır. Statü, görkem ve geniş aile düzeni; odun, ekmek ve hayatta kalma mücadelesine dönüşür. Krizleri anlamak için haritalardan önce insan davranışına bakmak gerekir.

Jennifer Lawrence’ın Oscar’da düşmesi ve pratfall effect üzerinden kusurlu olmanın insanları neden daha sevilebilir kıldığını anlatan video.1:22
Pratfall effect

Mükemmellik Neden Sıkıcıdır?

Jennifer Lawrence’ın Oscar sahnesinde düşmesi onu zayıflatmadı; daha sevilebilir kıldı. Pratfall effect, kusursuz görünen insanların küçük hatalarla daha insani algılanabileceğini anlatır. İnsan beyni mükemmellikle değil, bağ kurulabilirlikle ilişki kurar.